วัดจามเทวี ลำพูน - It's a must!

"วัดจามเทวี"  เป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสําคัญทั้งทางด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดี ตั้งอยู่บนถนนจามเทวี ตําบลในเมือง อําเภอเมืองลําพูน บนเนื้อที่ ๑๒ ไร่ ๑ งาน ๕ ตารางวา...

จากวัดพระธาตุหริภุญไชย (1) และวัดมหาวัน (2) ไปบนถนนจามเทวี ไม่เกิน ๑ กิโลเมตรก็เห็น "วัดจามเทวี" หรือ "วัดกู่กุด" (3) อยู่ทางด้านซ้ายมือ...

จอดรถได้บนลานกว้าง (4) ข้างรั้วสี earth tone (5)...

เดินเข้าประตูไปก็จะเห็น "กู่กุด" หรือ "พระเจดีย์สุวรรณจังโกฎ" (6) ตั้งอยู่หลังวิหาร (8)...

รัตนเจดีย์ (7) อยู่ทางขวามือของวิหาร...

พระวิหาร คือชื่อเรียกอาคารที่ใช้เป็นที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาร่วมกันระหว่างพระภิกษุ สงฆ์กับฆราวาส เว็บพุทธะ อธิบายว่า...

วิหารหลวง หมายถึง พระวิหารที่ทำหน้าที่เป็นองค์ประกอบรองร่วมในผังเขตพุทธาวาส ที่ใช้เสริมให้หลักประธานของวัดไม่ว่าจะเป็นพระเจดีย์ พระปรางค์ หรือพระมณฑปให้มีความสำคัญยิ่งขึ้น การเรียกชนิดของพระวิหารว่าเป็น “พระวิหารหลวง” นั้น มีหลักเกณฑ์อยู่ว่าพระวิหารนั้นจะต้องตั้งอยู่ด้านหน้าหรือด้านหลัง “พระเจดีย์” หรือ “พระปรางค์” หรือ “พระมณฑป” อย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น....ในล้านนาเรามักจะเห็นว่ามีการสร้างเจดีย์ไว้ด้านหลังวิหาร

ประตูวิหารวัดนี้เปิดให้เข้าไปข้างในได้...

พระอุโบสถ คือชื่อเรียกอาคารซึ่งใช้เป็นสถานที่เฉพาะสำหรับพระภิกษุสงฆ์ในการทำสังฆกรรมร่วมกัน  อุโบสถของวัดจามเทวี (9) เห็นอยู่ข้างหน้า...ไปดูด้วยกันนะครับ

อุโบสถที่สร้างขึ้นบนผืนดินจะถูกกำหนดเขตสีมาด้วยใบเสมา...

มีพิพิธภัณฑ์พระนางจามเทวี...

กู่ครูบาเจ้าศรีวิชัย (10) ตั้งอยู่ริมสนามหญ้าสวยงาม...

“โฮงนิทัศน์ครูบาเจ้าศรีวิชัย” ภายในจัดแสดงประวัติของนักบุญแห่งล้านนา...

ต้นโพธิ์ (12) ซึ่งนำหน่อมาจากต้นศรีมหาโพธิ์ที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ในประเทศอินเดีย...

อาคารไม้สองชั้นคงจะเป็นศาลาการเปรียญ (11)...

วัดนี้เป็นของดีแห่งนครหริภุญชัยที่ผู้มาเยือนจะพลาดเสียมิได้ อย่างที่ฝรั่งมักพูดว่า "It's a must!" 

วัดจามเทวี ลำพูน - กู่กุด

เรื่องราวของวัดวาอาราม ผลพลอยได้จากทริปล้างพิษฯ ในจังหวัดกาญจนบุรี ได้ปิดฉากลงแล้ว!  ผมจะกลับไปเขียน "Travellin' light ไปเวียดนามและเขมร" ต่อรึ ก็ยังหาไฟล์ภาพไม่เจอ วันนี้จึงแก้ขัดด้วยการนำเรื่องวัด "จามเทวี" ในลำพูนมาลง...

อ่านป้ายก่อนเด้อ ผมพิมพ์มาให้เพื่อน ๆ ได้อ่านง่าย ๆ แล้ว...

ประวัติความเป็นมาวัดจามเทวีวัดจามเทวี เป็นวัดเก่าแก่ที่สำคัญของถิ่นเมืองเหนือล้านนาอีกวัดหนึ่ง ชาวบ้านเรียกกันว่า "วัดกูกุด" ไม่ปรากฏชื่อผู้สร้าง บางแห่งก็ว่าพระนางจามเทวีทรงสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๑๒๙๒ พระนางจามเทวีบวชเป็นชีที่วัดนี้ เมื่อพระชมมายุ ๖๐ ปี จนถึงพระชนมายุ ๙๒ ปีได้สละสังขาร ภายในวัดมีเจดีย์ที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และศิลปกรรมอยู่ ๒ องค์ด้วยกัน สุวรรณเจดีย์จังโกฏิ รูปแบบทางสถาปัตยกรรมเป็นเจดีย์สี่เหลี่ยมก่อด้วยศิลาแลง องค์เจดีย์มีลักษณะเป็นทรงเหลี่ยมซ้อนลดหลั่นกันขึ้นไป ๕ ชั้น แต่ละชั้นมีพระพุทธปางประทานอภัยประทับยืนอยู่ตามซุ้มด้านละ ๓ องค์ ทั้ง ๔ ด้าน รวมทั้งหมด ๖๐ องค์ ภายในพระเจดีย์บรรจุอัฐิของพระนางจามเทวี ปฐมกษัตริย์แห่งนครหริภุญชัย ต่อมาจะเป็นสมัยใดไม่ทราบแน่ชัด ยอดพระเจดีย์ได้หักหายไป ชาวบ้านจึงเรียกว่า "กู่กุด" เจดีย์เป็นแบบศิลปะหริภุญชัย ได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะทวารวดีตอนปลาย เจดีย์มีรูปคล้ายกับสัตตมหาปราสาทที่เมืองโบลนนาลวะ ประเทศศรีลังกา นอกจากนี้ยังมีรัตนเจดีย์ เจดีย์ทรง ๘ เหลี่ยม ตั้งอยู่ทางขวามือของวิหาร สร้างขึ้นราวสมัยพุทธศตวรรษที่ ๑๗ โดยพระยาศรรพสิทธิ์ เมื่อปี พ.ศ. ๑๒๙๘ และมีกู่ครูบาเจ้าศรีวิชัยอิริยาบถยืนทั้ง ๔ ด้าน ๔ ทิศ และเป็นสถานที่พระราชทานเพลิงศพครูบาเจ้าศรีวิชัยด้วย

ดูเจดีย์กันก่อน...

ทีนี้เราก็ไปดู "รัตนเจดีย์" ซึ่งอยู่ทางขวามือของวิหาร ฐานล่างสุดเป็นรูป ๘ เหลี่ยมเส้นผ่าศูนย์กลาง ๔.๔๐ เมตร ตัวพระเจดีย์เป็นรูปสี่เหลี่ยม แต่ละเหลี่ยมเจาะเป็นซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปยืน ก่ออิฐถือปูนทั้งองค์

ให้อ่านป้ายอีกแย้ว...

รัตนเจดีย์ เป็นเจดีย์ทรงปราสาทในผัง ๘ เหลี่ยม มีเรือนธาตุในผังแปดเหลี่ยมซ้อนกัน ๒ ชั้น พระพุทธรูปที่ประดิษฐานภายในซุ้มจระนำชั้นที่ ๑ เป็นพระพุทธรูปประทับยืนยกพระหัตถ์ พระกรส่วนล่างชำรุด แต่ยังแสดงลักษณะของการยกพระหัตถ์ออกสองด้าน เรือนธาตุชั้นที่ ๒ ประดิษฐานพระพุทธรูปนั่ง แสดงปางสมาธิศิลปะหริภุญไชยที่ได้รับอิทธิพลของศิลปะทวารดีภาคกลาง
ใน พ.ศ. ๒๔๖๙ กรมพระยาดำรงราชานุภาพได้เสด็จมาพบศิลาจารึกอักษรมอญ (จารึกวัดกู่กุด/ลพ๒) บริเวณฐานเจดีย์กู่กุดและรัตนเจดีย์นี้ ข้อความในจารึกกล่าวถึงการปฏิสังขรณ์รัตนเจดีย์ที่พังทลายลง เนื่องจากเหตุแผ่นดินไหว แต่ปัจจุบันเชื่อว่า "รัตนเจดีย์" ที่ระบุในจารึกคือเจดีย์กู่กุด ส่วนเจดีย์แปดเหลี่ยมนี้ ไม่มีประวัติปรากฏเป็นหลักฐานในเอกสารใด ๆ แต่จากรูปแบบสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมที่ปรากฏเชื่อว่าสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๗-๑๘

จากเมืองกาญจน์ทะยานมาหริภุญชัย... เอ้าว่าไป้!  ข้อสำคัญเพื่อน ๆ อย่าเบื่อละกัน